Bijstand verhalen op ex-partners of ouders

Ontvangt u een bijstandsuitkering van de gemeente, dan kan de gemeente soms iemand anders verplichten de bijstand (gedeeltelijk) terug te betalen. Er is dan sprake van 'verhaal van bijstand'.

Bijstand kan worden verhaald op je ouders als je jonger bent dan 21 jaar en bijstand krijgt. Bijstand kan ook worden verhaald op uw voormalig echtgenoot of echtgenote als u bijstand krijgt na de echtscheiding.

In Nederland bestaat een wettelijke onderhoudsplicht. Iedereen moet voor haar of zijn gezin zorgen. Tot uw gezin behoren uw echtgenoot of echtgenote en uw kinderen tot 21 jaar. Ook uw partner uit een geregistreerd partnerschap valt hieronder.

Er zijn verschillende situaties waarin de gemeente de bijstand kan verhalen. Verhaal is puur een actie tussen de gemeente en de persoon die onderhoudsplichtig voor u is. Zoals uw ex-partner uit een huwelijk of geregistreerd partnerschap of uw ouders.

Verhaal bij duurzame scheiding

• Gaan u en uw partner uit elkaar, maar bent u officieel nog getrouwd of geregistreerd partner? De wettelijke onderhoudsplicht blijft bestaan.
• Komt uw partner de onderhoudsplicht niet na? Dan kunt u bijstand nodig hebben.
• De gemeente kan de partner die zijn onderhoudsplicht niet nakomt verplichten de bijstand terug te betalen.

Verhaal bij echtscheiding

• Bent u officieel gescheiden? Vaak bepaalt de rechter dan of u of uw partner alimentatie moet betalen aan de ander.
• Is uw alimentatie lager dan de geldende bijstandsnorm? De gemeente vult de alimentatie aan door u een bijstandsuitkering te geven.
• Betaalt uw ex-partner de alimentatie niet? U moet dit melden bij de gemeente.
• De gemeente zal de verleende bijstand dan verhalen bij uw ex-partner.

Let op! De gemeente kan aan een bijstandsuitkering de voorwaarde verbinden dat er alimentatie wordt geëist.

Verhaal bij ongehuwden

• Bent u niet gehuwd geweest of had u geen geregistreerd partnerschap, maar hebt u wel samengewoond? Er bestaat dan geen wettelijke onderhoudsplicht. Verhaal van bijstand is dan niet mogelijk.
• U blijft wel onderhoudsplichtig voor uw kinderen jonger dan 21 jaar. Komt u deze plicht niet na en hebben uw kinderen hierdoor bijstand nodig? De gemeente kan de verleende bijstand dan op u verhalen. Deze procedure is vergelijkbaar met de hierboven beschreven procedure bij echtscheiding.
• Soms kunt u als ouder niet bijdragen in de levenskosten van uw kinderen. De gemeente kan uw kinderen dan aanvullende bijzondere bijstand geven. De gemeente onderzoekt dan eerst of het noodzakelijk is dat uw kinderen zelfstandig wonen of dat zij weer bij u kunnen inwonen. De gemeente probeert deze aanvullende bijstand te verhalen op u als u niet voldoende voldoet aan de onderhoudsplicht.

Verhaal in andere situaties

• Ontvangt u bijstand en hebt u net daarvoor een schenking gedaan? De gemeente kan dit bedrag dan verhalen op degene aan wie u de schenking heeft gedaan. Dit gebeurt alleen als u door de schenking bent aangewezen op een bijstandsuitkering. Bijvoorbeeld als u uw spaargeld hebt geschonken en u daardoor eerder bijstand moet vragen.
• Krijgt u een erfenis van iemand met een bijstandsuitkering? De gemeente kan dan de uitkering op uw erfenis verhalen.
• Ontvangt u een erfenis van een overleden bijstandgerechtigde? De gemeente kan dan, onder omstandigheden, de aan de overledene verstrekte bijstand verhalen op de erfenis die u hebt ontvangen.

U kunt geen bezwaar maken tegen een door de gemeente genomen beslissing tot verhaal.

Het hangt af van uw situatie welke stukken u moet laten zien:

• een echtscheidingsbeschikking
• een alimentatiebeschikking
• een bewijs van inschrijving echtscheiding/beëindiging partnerschap in de registers van de burgerlijke stand
• een bewijs van schenking(en)
• bewijsstukken van inkomen en vermogen/schulden van uw voormalige partner

Voorkom verhaal door vooraf te overleggen met de gemeente en alle relevante documenten te tonen. Licht ook uw (ex-)partner of ouders in (als u jonger bent dan 21 jaar).