Haring- & Henneproute

Via de Haring- & Henneproute kan iedereen op een bijzondere, plezierige en makkelijke wijze kennismaken met de historie en natuur van het Land van Leeghwater. De route leidt langs bijzondere monumenten en combineert kleine, toegankelijke historische presentaties op binnenlocaties met tekst- en beeldpanelen. Vorig jaar was het eerste deel van de Haring- & Henneproute in Graft-De Rijp al een groot succes. Daarom is de route nu verder uitgebreid met de gemeenten Schermer en Beemster. 

Boeiend

Het traject van de Haring- & Henneproute is boeiend en de zes locaties zijn op zich al het bezoeken waard. Bij elke locatie staat een paneel met allerlei wetenswaardigheden over dat betreffende monument. Ook is er een speciaal jeugdblokje, op ooghoogte van kinderen. Binnen vindt de bezoeker een kleine interessante expositie. De route kan op elk willekeurig punt worden gestart, maar het beste is om te beginnen of te eindigen bij het museum "In 't Houten Huis", Tuingracht 13, De Rijp. Bij de VVV's is een routebeschrijving verkrijgbaar. 

Land van Leeghwater

Dit is het land van jan Adriaanszoon Leeghwater, molenbouwer en Hollands grootste waterbouwkundige uit de Gouden Eeuw. In zijn tijd voerden hier niet landbouw en veehouderij de boventoon, maar de zeevaart, de haringvisserij en de walvisvaart. 't 'Schermer Eylandt' was toen nog werkelijk een eiland, omspoeld door het water van de grote meren Schermer, Beemster en Starnmeer. Vanuit Leeghwaters geboortedorp De Rijp zeilden haring- en handelsschepen rechtstreeks naar de Zuiderzee. Totdat tientallen molens onder zijn toezicht het water wegmaalden, en de meren veranderden in het weidse groene polderland dat nu het oude eiland omringt.

Haring en hennep

De zeevaart bracht De Rijp en de andere dorpen van het Schermereiland een ongekende welvaart. be schitterende oude raadhuizen en de woningen van rijke reders en kapiteins getuigen daar nog van. In het kielzog van de haring- en walvisvaart ontwikkelden zich takken van industrie die op het eiland voor grote bedrijvigheid zorgden: scheepsbouw, traankokerijen, zeildoekweverijen en lijnbanen waar hennep uit het Oostzeegebied werd verwerkt tot visnetten en scheepstouw.

Even snel als de welvaart was opgekomen, was het gedaan met de economische bloei. De vangsten van haring en walvis liepen terug en de rijke reders trokken weg. De hennepnijverheid - het kloppen, hekelen en spinnen van hennepvezel en de verwerking tot netten, touw en zeildoek - bleef als voornaamste bron van werkgelegenheid over. Tot begin vorige eeuw vond een groot deel van de eilanders hierin een karig bestaan. Pas in de laatste tientallen jaren kwam het gebied uit zijn isolement. Het verklaart waarom er nog zoveel uit het verleden vrijwel gaaf bewaard 'is gebleven. Ook de natuur in dit waterrijke gebied kon zich ongestoord ontwikkelen. De Eilandspolder kent nu een rijkdom aan bijzondere vogel- en plantensoorten.

De dorpen van de Eilandspolder liggen als een lint langs de dijken die het eiland ooit beschermden tegen het omringende water. De Rijp, Graft, Grootschermer en Schermerhorn bewaren met hun oude raad- en rechthuizen, 17de-eeuwse kerkjes en houten huizen tal van herinneringen aan de bloeitijd van weleer. Ook Oost- en West-Graftdijk, Driehuizen en het Noordeinde zijn met hun landelijke schoonheid een bezoek meer dan waard.

Het landschap

Het landschap van Eilandspolder, Schermer en Beemster vormt een boeiende staalkaart van ruim duizend jaar landschaps- en waterstaatsgeschiedenis. Het laat een afwisseling zien van kronkelende dijken en kades, weilanden en rietlanden, natuurgebieden en kaarsrechte polderwegen. De route geeft een fraai en samenhangend beeld van de opeenvolgende stadia waarin het land in dit deel van NoordHolland werd ontgonnen, bedijkt en ingepoiderd. De veenweidegebieden van Eilandspolder en Mijzenpolder staan bekend om hun rijke en bijzondere flora en fauna. Het middeleeuwse verkavelingspatroon vormt een prachtig contrast met het lager gelegen, geometrische landschap van de 17de eeuwse droogmakerijen. 

Routefolder te verkrijgen bij Museum en de VVV's.